Tarix, Azərbaycan xalqının taleyinə acı bir bölünmək qisməti yazmışdır. İran və Rusya, 1813 ildə əvvəlcə, Gülüstan, 1828 ildə isə Türkmənçay müqavilələrini imzalayaraq, Azərbaycanı öz aralarında bölmüşlər. Bundan sonra, bu dövlətlər zaman-zaman milli mücadiləyə qalxan Azərbaycan xalqının iradəsini qırmağa çalışsalar da, müvəffəq ola bilməmişlər.

Rusiya tərkibinə daxil edilmiş ərazilərimizdə Quzey Azərbaycan Cumhuriyyəti 1918 ildə öz müstəqilliyini elan etsə də, 23 aydan sonra bolşevik Rusyası onu yenidən işğal etmişdir.Lakin, 1991 il oktyabrın 18-də, Quzey Azərbaycan Sovet imperiyasının caynağından qurtularaq, öz müstəqilliyini yenidən elan etdi.

Bu dövrlərdə, Güney Azərbaycanda da milli azadlıq hərəkatı dəfələrlə vüsət almış, lakin fars şovinizmi bu prosesləri müvəqqəti də olsa dayandıra bilmişdir. 1945 il dekabrin 12-də Azərbaycanın güneyində Milli Hökümət qurulsa da, cəmi bir il sonra fars və rus şovinistlərinin birgə fitnəkarlığı milli hökumətin devrilməsinə səbəb olmuşdur..

Artıq bəşəriyyət öz inkişafında yeni bir tarixi dövrə - XXI əsrə qədəm qoymuşdur. Hazırda dünyanın siyasi sürəcləri içərisində demokratikləşmə dalğasının sürətlə yayılması ilə imperiyalar çərçivəsində haqqları pozulan millətlər öz haqlarını almaqda, öz dövlətlərini qurmaqdadırlar.

Demokratikləşmə və milllətləşmə çağdaş dövrün bir-birini tamamlayan iki böyük hadisəsi olmaqla, cəmiyyərin inkişaf istiqamətini müəyyənləşdirməkdədir.

Vətənimiz Azərbaycan da məhz dünyanın bu inkişaf sürəci içərisindədir. Artıq Azərbaycanın quzeyində müstəqil dövlətimiz yenidən bərpa olunmuş, Azərbaycanın güneyində isə milli özünü dərk etmənin yeni dövrü başlanmışdır. Azərbaycan türkünün vahid bir milli kimliyə yiyələməsi və ayrıca bir millət kimi öz müqəddəratını özünün təyin etməsinin zamanı gəlib çatmışdır.

Qlobal siyasətdə dünya nizamının yeni konfiqurasiyası, dünyanın yeni geosiyasi, iqtisadi, mədəni mənzərəsi önə çıxmaqdadır. Zorla parçalanmış millətlərin hüquqlarının tanındığı və milli dövlətlərin qurulduğu bir zamanda biz, 50 milyondan artıq Azərbaycan türkü, parçalanmış millətimizin gücünü bu gün də istiqamətləndirməliyik. Əgər vaxtında hazır olmasaq, həlledici anda tarixi fürsəti itirə bilərik. Vaxtında hazır olmağımızın ən böyük şərtlərindən biri, milli müstəvidə dünya üzrə təşkilatlanmağımızdır.

Demokratik Dünya Azərbaycanlıları Konqresi (qısa yazılışı, Demokratik DAK), bu yöndəki boşluğu doldurmaq üçün atılan addımlardan biridir.

Demokratik DAK, dünya üzərində yaşayan 50 milyondan artıq azərbaycanlının insan haqlarının təmin olunmasını qarşısına məqsəd qoymuş beynəlxalq ictimai təşkilatdır.

Biz, hər bir azərbaycanlını azad, xoşbəxt və firavan, Azərbaycanı vahid, müstəqil və demokratik dünya ailəsinin bir üzvü kimi çiçəklənən görmək istəyirik.

Biz, bütün insanların, bütün xalqların haqq və hüquqlarına hörmətlə yanaşır, dünya ictimaiyyətindən də azərbaycanlıların haqq və hüquqlarına hörmətlə yanaşmalarını istəyirik.

Demokratik DAK təşkilatı, bu yüksək amalı həyata keçirmək üçün yaradıldığından qarşısına aşağıdakı məram və məqsədləri qoyur: 

1. Demokratik DAK, Azərbaycan türkünün vahid milli kimliyə yiyələnməsi, bu milli kimliyə sahib çıxması və bir millət kimi öz müqəddəratını təyin etməsi, insan haqqlarının qorunması, gəlişməsi uğrunda mübarizə aparır, dinindən, etnik mənsubiyyətindən, siyasi əqidəsindən, təşkilat məsubiyyətindən, sosial durumundan asılı olmayaraq hər bir azərbaycanlı üçün demokratik prinsiplərin, insan azadlığının və insan haqqlarının müdafiəsinin təmin olunmasını əsas rəhbər prinsip kimi qəbul edir.
2. Demokratik DAK, fəaliyyətində tam sərbəstdir, könüllülük əsasında yaradılan demokratik idarəetmə sisteminə malik qeyri hökumət və qeyri kommersiya təşkilatı olub, fəaliyyətini ümumdünya insan haqqları bəyannaməsinə, beynəlxalq hüquq normalarında əks olunmuş insan hüquqları ilə bağlı mülki, siyasi, sosial, iqtisadi, milli və mədəni hüquqların müdafiəsi istiqamətinə yönəlmiş prinsiplərə, eləcə də, öz Nizamnamə və Məramnaməsinə uyğun şəkildə qurur.
3. Demokratik DAK, fəaliyyətini hər iki Azərbaycanda və azərbaycanlıların yaşadığı digər ölkələrdə həyata keçirir, onun işində dünyanın bütün azərbaycanlıları iştirak edir.
4. Demokratik DAK, Azərbaycanın güneyində, quzeyində və bu hüdudlardan kənarda yaşayan azərbaycanlıların çeşidli problemlərə malik olduğunu qəbul edir və onlardan hər birinə fərdi yanaşmanı gərəkli sayır.

• Insan haqqlarının aliliyi prinsiplərini, BMT Nizamnaməsini əsas götürərək, hazırda, İran adlanan Güney Azərbaycanda fars şovinizminin əsarəti altında yaşayan 35 milyondan artıq Azərbaycan türkünün mədəni, iqtisadi, ictimai-siyasi hüquqları uğrunda ardıcıl mübarizə aparmaq
• Güney Azərbaycanda yaşayan türklərin milli hüquqlarının pozulduğunu sübüt etmək
• Xalqların və millətlərin öz müqəddəratını təyin etmək hüququna əsaslanaraq, İran adlanan Güney Azərbaycanda yaşayan türklərin ərazi və dövlət quruluşunu təyin etmək hüquqlarının alınmasına nail olmaq
• İran adlanan Güney Azərbaycanda hakimiyyəti qəsb etmiş fars şovinist refimi tərəfindən Azərbaycan türklərinin hüquqlarının kütləvi şəkildə pozulması faktını beynəlxalq təşkilarlara və dünya dövlətlərinə davamlı olaraq çatdırmaq
• Fars şovinist rejiminin Güney Azərbaycanda tarixi-milli abidələri sıradan çıxarması və farslaşdırması haqqında beynəlxalq təşkilatlar qarşısında məsələ qaldırmaq
• Güney Azərbaycanın milli azadlığı uğrunda mübarizə aparan təşkilatları dəstəkləmək
• Güney Azərbaycanda baş verən milli azadlıq hərəkatını hər vasitə ilə dünyaya yaymaq
• Milli fəaliyyətinə və siyasi baxışlarına görə təqib olunan hər bir şəxsi müdafiə etmək

• Azərbaycan vətəndaşlarının insan haqlarının və hüquqlarının qorunması, ölkədə demokratiyanın gəlişməsi istiqamətində fəaliyyət göstərmək
• Azərbaycanda vətəndaşların istəyinə uyğun demokratik seçkilərin keçirilməsinə hər cür yardımçı olmaq və hakimiyyətdən bunu tələb etmək
• Azərbaycan dövlətinin müstəqilliyinin qorunmasına və dövlətçiliyin möhkəmlənməsinə hər cür yardım etmək
• Azərbaycan Respublikasının ərasi bütövlüyünün təmin edilməsi və qorunması istiqamətində fəaliyyət göstərmək,
• Ermənistan tərəfindən işqal olunmuş Azərbaycan torpaqlarının geri qaytarılması uğrunda mübarizə aparmaq
• Qaçqınların hüquqlarının qorunması istiqamətində ardıcıl iş aparmaq
• Demokratik DAK-ın və diasporumuzun gücündən istifadə etməklə Azərbaycan Respublikasının daha yaxından tanınmasına çalışmaq

• Dünyaya səpələnmiş azərbaycanlıları milli problemlərimizin həllinə yönəltməklə onlari Demokratik DAK ətrafında təşkilatlandırmaq
• Milli təfəkkürün, adət-ənənələrin, milli mədəniyyətin yaşaması və gələcək nəsillərə ötürülməsi naminə xüsusi proqram hazırlamaq
• Vətəndaşı olduğu və ya yaşadığı ölkənin inkişafında iştirak etməklə yanaşı, Azərbaycan adını hər şeydən uca tutmağa, həmin ölkələrlə Azərbaycan arasında normal münasibətlər yaranmasına köməklik göstərmək
• Azərbaycan təşkilatlarının yaradılmasına hər cür yarım etmək, onlarla ələqələr qurmaq
• Hər kəsin ideoloji yönümünə və siyasi baxışına hörmətlə yanaşmaqla onları Azərbaycan məsələsi ətrafında birləşdirmək
• İctimai-siyasi birliklərlə sıx əlaqələr yaratmaq, Azərbaycanı onlara tanıtmaq
• Soydaşlarımızın yaşadıqları ölkələrdə seçkili və digər dövlət orqanlarında təmsil olmalarına yardım etmək

• Onların təşkilatlanmasını, bu ölkəni öz tarixi vətənləri hesab etmələrini, onların dövlət və seçkili orqanlarda təmsil olunmalarını təmin etmək
• Hər bir Azərbaycanlının haqq və hüquqlarının qorunmasına çalışmaq, vətəndaş cəmiyyətinın formalaşması və təkmilləşməsinə yardım göstərmək
• Bu ölkələrin dövlət dili ilə yanaşı ana dilimiz olan Azərbaycan türkcəsinə mükəmməl yiyələnmələrinə nail olmaq.

Bu məram və məqsədləri həyata keçirmək üçün təşkilatımız demokratik seçim, aşkarlıq və beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində fəaliyyət göstərməyə çalışır.

Dünyada yaşayan hər bir azərbaycanlının Demokratik DAK-ın elan etdiyi məram, məqsəd və amal ətrafında sıx birləşə biləcəyinə, hər kəsin fərdi imkanları çərçivəsində bu işə dəstək verməyə çalışacağına inanırıq.